Literatuur bokstherapie – onderzoek en bronnen
Bokstherapie rust op een stevige inhoudelijke basis. Niet op hypes of losse technieken, maar op een doorleefde verbinding tussen lichaam, geest en ziel. Op deze pagina vind je literatuur, boeken, artikelen en denkers die ons inspireren. Ze vormen de onderstroom van onze werkwijze, waarin boksen, therapie en zingeving elkaar raken.
We bevelen onderstaande literatuur aan voor wie zich wil verdiepen in de achtergronden van bokstherapie – van lichaamsgerichte psychotherapie en traumaheling tot ethiek, aandacht en herstel.
BOKSTHERAPIE GERELATEERDE LITERATUUR
Masja Otter en Damiaan Denys
Psychotherapie in beweging
de helende kunst van boksen
‘Psychotherapie in Beweging’ van Masja Otter en Damiaan Denys verkent hoe het lichaam opnieuw een actieve rol kan spelen in therapie. In plaats van te blijven praten, onderzoekt dit boek wat er gebeurt als cliënten gaan bewegen, boksen en fysiek contact maken. Otter laat zien hoe lichamelijke reacties toegang geven tot dieperliggende emoties en overlevingspatronen. Denys biedt een filosofische verdieping over vrijheid, geweld en nabijheid. Voor therapeuten in bokstherapie en lichaamsgericht werk is dit boek een inspirerend.
Berend Oosterhuis
Spreken is zilver, boksen is goud
bokscoaching
‘Spreken is zilver, boksen is goud’ van Berend Oosterhuis is een praktische gids voor coaches, trainers en therapeuten die met vechtsport werken als interventie. Oosterhuis laat zien dat het lichaam eerlijk is, ook als woorden tekortschieten. Door boksen in te zetten leer je snel niet-verbaal gedrag herkennen en uiten – zoals angst, dominantie of blokkades. Het boek – gebaseerd op zijn BOKS-methode – combineert heldere theorie met werkvormen uit de praktijk. Een onmisbare bron voor professionals in boks en lichaamsgericht werk.
TRAUMA GERELATEERDE LITERATUUR
Pad Odgen, K. Minton en C. Pain
Trauma en het lichaam
een sensomotorische benadering
‘Trauma en het lichaam’ van Pat Ogden introduceert de sensomotorische psychotherapie: een lichaamsgerichte methode die helpt om de fysieke restspanning van trauma te herkennen en te verwerken. Ogden laat zien hoe het lichaam signalen geeft over overlevingsstrategieën zoals bevriezing, inschikkelijkheid of hyperwaakzaamheid. Door beweging, houding en lichamelijke gewaarwording bewust te volgen, ontstaat een ingang tot regulatie en herstel. Het boek biedt theoretische diepgang én praktische handvatten.
Deb Dana
De polyvagaaltheorie in therapie
het ritme van regulatie
Polyvagaaltheorie in therapie van Deb Dana legt uit hoe ons autonome zenuwstelsel voortdurend scant op veiligheid of gevaar. Gebaseerd op het werk van Stephen Porges beschrijft Dana hoe drie zenuwtoestanden – sociaal contact, vechten/vluchten en bevriezen – invloed hebben op ons gedrag en onze relaties. Het boek biedt een praktische benadering om via het lichaam te werken aan regulatie, rust en co-regulatie. Voor therapeuten in bokstherapie is dit een essentiële bron voor het herkennen en begeleiden van lichamelijke reacties op stress en onveiligheid.
Impact
Handreiking RAMPENSPIRIT
zorg voor de geest
Rampenspirit onderzoekt hoe mensen en gemeenschappen omgaan met rampspoed, verlies en collectieve ontwrichting. Het boek laat zien dat in de nasleep van rampen niet alleen trauma ontstaat, maar ook verbondenheid, zingeving en veerkracht. Verschillende auteurs beschrijven hoe betekenis opnieuw vorm krijgt – via rituelen, lichaam, stilte of beweging. Voor therapeuten in bokstherapie en lichaamsgericht werk biedt dit boek waardevolle inzichten in collectieve verwerking, moreel trauma en herstel van binnenuit.
Petra G.H. Aarts en Wim D. Visser
TRAUMA
diagnostiek en behandeling
Trauma – diagnostiek en behandeling van Petra G.H. Aarts en Wim D. Visser biedt een multidisciplinair overzicht van hoe trauma zich uit en hoe het behandeld kan worden. Het boek combineert inzichten uit psychiatrie, psychologie en lichaamsgericht werk en gaat in op enkelvoudige en complexe trauma’s, hechtingsproblemen en dissociatie. Er is aandacht voor EMDR, narratieve therapie, en regulatiegerichte benaderingen. Voor therapeuten in bokstherapie biedt dit boek een diepgaand kader.
Gabor Maté
De mythe van normaal
Bessel van der Kolk laat zien hoe trauma niet alleen mentale, maar vooral lichamelijke sporen nalaat. Door ervaringen als geweld of verwaarlozing raakt het zenuwstelsel ontregeld, met klachten als spanning, dissociatie en emotionele ontregeling tot gevolg. Het boek benadrukt het belang van lichaamsgericht werken bij trauma, via onder andere ademhaling, beweging en ritme. Voor therapeuten in bokstherapie biedt het een stevige wetenschappelijke onderbouwing voor belichaamde heling.
Peter. A. Levine
De tijger ontwaakt
lichaamsgerichte therapie
De tijger ontwaakt van Peter Levine is een klassieker in de traumatherapie en introduceert Somatic Experiencing (SE): een lichaamsgerichte methode om vastgezette overlevingsenergie los te laten. Levine laat zien hoe trauma’s niet alleen psychisch, maar vooral biologisch van aard zijn. Terwijl dieren hun spanning ontladen, blijven mensen vastzitten in een toestand van bevriezing, angst of woede. Een onmisbare bron voor bokstherapeuten in bokstherapie en lichaamswerk.
Gabor Maté
De mythe van normaal
over trauma, ziekte en heling
Het boek combineert wetenschappelijke inzichten met praktijkvoorbeelden en laat zien hoe deze methode effectief kan zijn bij trauma, PTSS, angst, depressie, verslaving, chronische pijn en prestatieverbetering. Grand toont hoe Brainspotting laagdrempelig, geschikt voor alle leeftijden en toepasbaar is in uiteenlopende therapeutische settings, van psychotherapie tot coaching en lichaamsgerichte therapie.
Gabor Maté
De mythe van normaal
over trauma, ziekte en heling
In De mythe van normaal – over trauma, ziekte en heling in een toxische maatschappij onderzoekt arts en bestsellerauteur Gabor Maté hoe onze definitie van ‘normaal’ vaak ongezond is. Hij laat zien dat veel lichamelijke en psychische klachten geen op zichzelf staande problemen zijn, maar logische reacties op een maatschappij die vervreemdt, overprikkelt en de verbinding met onszelf en elkaar ondermijnt.
BREIN & HERSENEN GERELATEERDE LITERATUUR
Lara Wieringa & Dirma Janse
ATLAS van ons BREIN
een visuele reis door de hersenen
‘Atlas van ons brein’ is een visueel rijk en toegankelijk handboek over de werking van ons brein. Met infographics en toegankelijke taal toont Wierenga hoe structuren en functies van de hersenen meewerken aan ons gedrag, gevoel en lichamelijke reacties. Ze legt verbanden met ontwikkeling, stress, pubertijd en dagelijks functioneren. Voor therapeuten in bokstherapie en lichaamsgericht werk biedt dit een waardevolle wetenschappelijke basis: inzicht in het zenuwstelsel geeft context aan wat in de ring zichtbaar wordt als spanning, impuls of regulatiestoringen.
Dick Swaab
WIJ ZIJN ONS BREIN
over neuroplasticiteit
Wij zijn ons brein van Dick Swaab is een toegankelijk en invloedrijk boek over de werking van het menselijk brein. Swaab laat zien hoe gedrag, karakter en emoties voortkomen uit hersenstructuren en biologische processen. Hij beschrijft de impact van genetica, hormonen en hersenontwikkeling op ons dagelijks functioneren, en benadrukt hoe neuroplasticiteit verandering mogelijk maakt. Voor therapeuten in bokstherapie biedt dit boek waardevolle inzichten in de rol van het brein bij trauma, regulatie en gedragsverandering.
Iris Sommer
HET VROUWENBREIN
neurobiologisch en maatschappelijk
Het vrouwenbrein van Iris Sommer onderzoekt de neurologische verschillen tussen het brein van vrouwen en mannen. Op basis van hersenonderzoek laat Sommer zien hoe hormonale, genetische en ontwikkelingsverschillen doorwerken in waarneming, gedrag en kwetsbaarheid voor psychische klachten. Ze pleit voor meer aandacht voor vrouw-specifieke breinwerking in onderzoek én therapie. Voor bokstherapeuten in bokstherapie en lichaamsgericht werk biedt dit boek waardevolle inzichten in belichaamde verschillen, stressregulatie en de rol van cyclus, trauma en neurobiologie.
Dick Swaab
ONS CREATIEVE BREIN
hoe hersenwerking creativiteit beïnvloed
Ons creatieve brein van Dick Swaab laat zien hoe creativiteit voortkomt uit de biologische werking van onze hersenen. Swaab beschrijft hoe geheugen, zintuiglijke waarneming, emotie en genetica samenkomen in het creatieve proces. Hij onderzoekt welke hersengebieden actief zijn bij kunst, intuïtie en probleemoplossend denken, en hoe deze beïnvloed worden door aanleg, omgeving en levensloop. Voor therapeuten in bokstherapie en lichaamsgericht werk biedt dit boek nieuwe perspectieven op belichaamde intelligentie, gedragsverandering en de rol van creativiteit in herstel en persoonlijke groei.
MINDFULNESS EN ADEM GERELATEERDE LITERATUUR
Michael Brown
The Presence Process
stap voor stap naar het nu
Boekcover van The Presence Process van Michael Brown. Deze klassieker binnen de wereld van mindfulness en lichaamsgerichte therapie biedt een stapsgewijze methode voor emotionele integratie en zelfheling. Met aandacht voor ademhaling, het voelen zonder oordeel en het toelaten van innerlijke processen zonder mentale analyse. Het boek is relevant voor therapeuten en begeleiders die werken met bokstherapie, trauma en lichaamsbewustzijn, en ondersteunt het helingsproces via bewuste aanwezigheid in het hier en nu.
Dan Brulé
Gewoon ademhalen
een praktische introductie
Gewoon ademhalen van Dan Brule biedt een praktische introductie in de Breath Mastery-techniek, waarmee ademhaling wordt ingezet als sleutel tot herstel, focus en veerkracht. Brule laat zien hoe bewuste ademhaling helpt bij het verminderen van stress, angst en pijn, en hoe het dagelijks leven erdoor verdiept wordt. De oefeningen ondersteunen slaap, creativiteit en lichaamsbewustzijn. Voor therapeuten in bokstherapie en ademwerk biedt dit boek een direct toepasbare methode om regulatie, rust en innerlijke helderheid te bevorderen – van acute spanning tot diepgaande transformatie.
Kristin Neff
Zelfcompassie
stop jezelf te veroordelen
Boekcover van Zelfcompassie van Kristin Neff. In dit toonaangevende boek leer je met meer vriendelijkheid en begrip naar jezelf kunt kijken, juist in moeilijke momenten. De benadering van zelfcompassie helpt bij het reguleren van emoties, het versterken van veerkracht en het verzachten van innerlijke kritiek. Een onmisbare bron voor therapeuten, coaches en begeleiders binnen bokstherapie, lichaamsgerichte therapie en mindfulness.
STRESSREDUCTIE GERELATEERDE LITERATUUR
Steven C. Haye
Uit je hoofd, in je leven
acceptatie en commitment therapie
In Uit je hoofd, in je leven introduceert Steven C. Hayes de kern van Acceptance and Commitment Therapy (ACT), een methode die mensen helpt om anders met hun gedachten en gevoelens om te gaan. In plaats van innerlijke strijd te voeren tegen pijn, angst of verdriet, nodigt Hayes uit tot acceptatie: ruimte maken voor wat er is, zonder oordeel.
Het boek legt uit hoe negatieve gedachten en emoties ons vaak gevangenhouden, waardoor we verstrikt raken in vermijding en zelfkritiek. Met praktische oefeningen laat Hayes zien hoe mindfulness, waardengericht handelen en cognitieve flexibiliteit ons kunnen bevrijden uit die cirkel.
Robert Sapolsky
Waarom zebra’s geen maaagzweren krijgen
stress: Portrait of a Killer
Why Zebras Don’t Get Ulcers (ook in nederlands maar erg duur) van Robert Sapolsky is een klassieker over stress en gezondheid. Sapolsky laat zien hoe het stresssysteem – bedoeld voor acute overleving – bij mensen chronisch geactiveerd raakt door psychologische spanning. Hij verklaart hoe dit leidt tot uitputting, ziektes en emotionele ontregeling. Het boek verbindt neurobiologie met humor en helderheid en biedt inzicht in de rol van cortisol, het brein en sociale factoren. Voor therapeuten in bokstherapie is dit een essentiële bron om lichamelijke stressreacties te begrijpen en regulatie te ondersteunen via adem, ritme en co-regulatie.
ZINGEVING GERELATEERDE LITERATUUR
Daila Lama & Desmond Tutu
het Boek van Vreugde
liefdevol aanwezig zijn in het leven
Het boek van vreugde is een hartverwarmend gesprek tussen Desmond Tutu en de Dalai Lama over veerkracht, compassie en innerlijke rust in tijden van lijden. Beide spirituele leiders delen hun persoonlijke ervaringen met pijn, onderdrukking en verlies, en laten zien hoe vreugde geen afwezigheid van verdriet is, maar een levenshouding. Het boek biedt inzichten uit boeddhistische en christelijke mystiek, ondersteund door wetenschap en praktijk. Voor therapeuten in bokstherapie en lichaamsgericht werk is dit boek een bron van wijsheid over hoe innerlijke kracht ontstaat te midden van kwetsbaarheid.
Evelyn Underhill
MYSTIEK
hoe god werkt in de mens
Mystiek van Evelyn Underhill is een klassiek werk over de innerlijke weg van de ziel. Ze beschrijft hoe mystieke ervaring zich ontwikkelt in vijf fasen: ontwaken, zuivering, verlichting, donkere nacht en vereniging. Underhill verbindt christelijke spiritualiteit met psychologische en filosofische inzichten en maakt mystiek toegankelijk als een menselijke, belichaamde zoektocht. Voor bokstherapeuten in bokstherapie en zingeving biedt dit boek een diepzinnige basis om existentiële thema’s als overgave, stilte en innerlijke groei te begrijpen en te begeleiden.
Verantwoording
Bij het delen van kennis en inspiratie hechten we aan helderheid en eigen verantwoordelijkheid
De literatuur en bronnen die op deze pagina worden genoemd, zijn bedoeld als uitnodiging tot verdieping. We moedigen elke lezer aan om met een open, onderzoekende houding te reflecteren op wat resoneert en past bij de eigen ervaring, context en praktijk.
Boks Therapie is geworteld in het verlangen om menselijkheid, veerkracht en belichaming samen te brengen. Daarbij maken we gebruik van inzichten uit verschillende disciplines, zonder de complexiteit van het menselijk bestaan te reduceren tot één waarheid.
Deze pagina is ontwikkeld door MCH Training & Coaching – een samenwerkingsverband van:
– Mindfulness Centrum Heuvelrug
– Boks Therapie
Samen zetten wij ons in voor lichaamsgericht leren, aandachtige begeleiding en betekenisvol herstel.